Welkom in de wereld van de literaire alchemie. Welkom in de wereld van Harry Mulisch.
Met zijn meesterwerk Het stenen bruidsbed (1959) schreef Harry Mulisch een indrukwekkend verhaal over daders en slachtoffers in tijden van oorlog. Het Letterkundig Museum en het Nationale Toneel brengen de tijdloze roman tot leven in een tentoonstelling én een voorstelling.
IN10 heeft i.s.m. het Letterkundig Museum het tentoonstellingsconcept en –ontwerp van Het stenen bruidsbed gerealiseerd. In de tentoonstelling ontdek je hoe Harry Mulisch als een literair alchemist deze bijzondere roman creëerde. Ontrafel de symboliek en mythologie van dit voor Harry Mulisch kenmerkende boek en onderga in een filmische ervaring het raadselachtige en bedwelmende verhaal van Het stenen bruidsbed.
Mulisch als literair alchemist
Als schrijver wilde Mulisch niet de gewone werkelijkheid uitbeelden. Hij wilde door dromen, mythen en fantastische gebeurtenissen het alledaagse verbinden met het mysterieuze en het goddelijke. Met deze literaire alchemie wilde hij vrij door tijd en ruimte kunnen zweven. Tijdens het schrijven combineerde hij uiteenlopende kennis- en inspiratiebronnen als literaire alchemie elementen.
Film
In de filmruimte ondergaat de bezoeker het verhaal van Het stenen bruidsbed. Op de wanden worden met rood en groen licht op mysterieuze alchemie symbolen en beroemde teksten uit het boek zichtbaar. Teksten die liefde een oorlog met elkaar verbinden. Een belangrijk thema in het boek.
De video vertelt in het kort het verhaal van Het stenen bruidsbed en laat je ervaren hoe rijk het tijdloze boek is aan thematiek. Je ervaart zittend op een stenen bruidsbed de verwoestende uitwerking van oorlog op mensen. Hiervoor gebruiken we authentiek filmmateriaal van het bombardement op Dresden in 1945. Tijdens deze kijk- en luisterervaring wordt net als in het boek met tijdsynchronisatie gewerkt waardoor we het belangrijkste thema uit het werk van Mulisch voelbaar maken: het stilzetten van de tijd.
De filmische ervaring laat de bezoeker door de verschillende tijden van het boek bewegen en de karakters ontmoeten, en geeft duiding bij de thema’s van het verhaal.
De film prikkelt en inspireert de kijker om na de film meer te ontdekken in een literaire alchemie laboratorium.
Zelf literaire alchemie bedrijven
De tentoonstelling heeft een literair alchemie laboratorium waarin je als bezoeker zelf kan experimenteren met de ‘thematische elementen’ van Mulisch.
In het lab krijg je een kijkje in de literaire alchemie. Een proces waarin mythen, persoonlijke en wereldgeschiedenis, filosofie, natuurwetenschappen, psychologie, fictie, legendes op mysterieuze wijze verbindingen met elkaar aangaan en resulteren in het verhaal van Het stenen bruidsbed. De roman wordt letterlijk in kaart gebracht en je leert meer over de ‘elementen’.
Originelen
In de tentoonstelling tonen we unieke, niet eerder vertoonde handschriften en objecten uit de werkkamer van Harry Mulisch. Aan de hand van aantekeningen, notities, foto’s, bouwplan, handgeschreven eerste versie en typoscripten leer je hoe Mulisch zijn meesterwerk schreef.
Interactieve tafel
Op de interactieve tafel kun je zelf literaire alchemie bedrijven. Door de verschillende kennis- en inspiratiebronnen te combineren vind je de 5 hoofdthema’s van het boek.
Sommige elementen gaan namelijk een verbinding met elkaar aan waardoor je een thema vindt. Door de vijf thema’s spelenderwijs te verbinden krijg je inzicht in het verhaal. Je ontrafelt als schuivend de geheimen van het boek.
Opening van de tentoonstelling Het stenen bruidsbed in het Letterkundig Museum. Samen met Kitty Saal (weduwe Harry Mulisch) bij de interactieve tafel.
Theatervoorstelling
Parallel aan de tentoonstelling brengt het Nationale Toneel uit Den Haag de Nederlandse toneelpremière van Het stenen bruidsbed, geregisseerd door Johan Doesburg met in de hoofdrollen Jeroen Spitzenberger en Tamar van den Dop. Bij de tentoonstelling en de voorstelling “Het stenen bruidsbed” organiseren het Letterkundig Museum en het Nationale Toneel allerlei verdiepende activiteiten. Van 28 mei tot en met 15 juni kun je in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag terecht voor interviews, debatten, inleidingen, openbare repetities en nabesprekingen met gastsprekers, acteurs en regisseur. Met bijdragen van onder meer Connie Palmen, Marcel Möring, Christiaan Weijts, Alma Mathijsen en Mulisch’ weduwe Kitty Saal. Vanaf september bieden beide instellingen een online educatief programma over Het stenen bruidsbed. Over het boek, de schrijver en morele kwesties.
Educatieve website
Ook bieden de instellingen vanaf september 2013 een gezamenlijke educatieve website aan die de leerlingen en studenten onderdompelt in het verhaal van Het stenen bruidsbed en confronteert met thema’s als macht en moraliteit, goed en kwaad.
Voorproefje
De tentoonstelling is een voorproefje op het Harry Mulisch Huis in oprichting.
Film: Studio 05
Interactieve tafel: Kiss the Frog
