/ communicatie

06.02.2010

Frictie ontwerpen

In het recente RMO Advies Tussen flaneren en schofferen (april, 2008) over hangjongeren stelt de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling dat interventies van overheden het beste een combinatie vormen van ondersteunende en correctieve ingrediënten, en dat interventies beter werken als ze zich niet uitsluitend richten op jongeren, maar ook op hun fysieke en sociale omgeving.

In Lichte gemeenschappen, lichte steden, schrijven Hurenkamp en Duyvendak: “weak ties” blijken hun eigen kracht te hebben. Nederlanders van oudsher (autochtonen) en migranten of kinderen van migranten (allochtonen) maken een onderscheid tussen stads- en staatsburgerschap. Migranten kinderen benoemen lokale loyaliteit voornamelijk in de interactie met directe omgeving die loyaliteit of identificatie produceert. Lichte gemeenschappen creëren nieuwe vormen van loyaliteit (Hurenkamp 2006), en produceren zelf als inhoud een specifiek soort burgerschap.

Dit burgerschap wordt niet geboren, maar gemaakt.

Twee cruciale termen daarbij zijn onderhandelbaarheid en conflictontwerp. In Designing for social friction: Exploring ubiquitous computing as means of cultural interventions in urban space” stellen Jensen en Lenskjold: “social friction is articulated as a critical position, which could be applied as a strategy for design.” De afgelopen jaren is steeds met veel goede wil geprobeerd om ‘vertrouwen’ te ontwerpen. Het mislukken daarvan heeft geleid tot de huidige situatie waarin een patstelling dreigt te onstaan tussen ‘hard’ optreden enerzijds en onverschilligheid anderzijds.

Laten we het eens met frictie proberen.